28 02 2013

SENFONİ MÜZİK NEDİR VE ÖNCÜLERİ

SENFONİ MÜZİK NEDİR VE ÖNCÜLERİ
 
Senfoni, orkestra için bestelenmiş uzun müzik parçasıdır. Senfoni sözcüğü Yunanca'da "bir arada uyumlu sesler çıkarmak" anla­mına gelen symphonia sözcüğünden türetil­miş, dilimize Fransızca symphonie sözcüğün­den geçmiştir. Sinfonia sözcüğü ilk kez İtalya' da, çalgı için bestelenmiş parçaları tanımla­makta kullanıldı; 17. yüzyıl başlarında kantat, oratoryo ve operalarda orkestra tarafından çalınan giriş parçasının adı oldu. Jacopo Peri, Claudio Monteverdi ve Fransız asıllı İtalyan besteci Jean-Baptiste Lully operalarında ku­sursuz güzellikteki uvertür ve ara müziği par­çalarıyla klasik senfoninin temellerini hazırla­dılar.
Çok sevilen bu müzik parçaları sonra­dan bağımsız konser parçaları olarak çalınma­ya başlandı. 18. yüzyılın başlarında Antonio Vivaldi konçertolanyla senfoninin ilk örnek­lerini verdi. 18. yüzyılda Almanya'da Mannheim'de Johann Stamitz ve onun çevresinde toplanan besteciler üç bölümlü senfoniye üç zamanlı bir dans müziği olan menuet'i ekledi­ler. Ayrıca crescendo ve decrescendo (ses şid­detinin giderek yükselmesi ve alçalması) gibi öğelerden yararlanarak senfoniyi klasik anla­yışa en yakın biçimine kavuşturdular. Senfo­ni aynı yüzyılın sonlarına doğru, Viyana Klasikleri olarak anılan Franz Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart ve Ludwig van Beethoven'in besteleriyle klasik biçimine ulaştı.
Senfoninin yapısı sonata benzer. Tek fark, sonatın solo çalgılar için, senfoninin orkestra için yazılmış olmasıdır. Haydn, Mozart ve Beethoven senfoniyi dört bölümlük klasik biçimine kavuşturdular. İki tondan oluşan giriş bölümü genellikle basit temalar ve az sayıda nota içerir. Bunu, temaların ayrıntılı biçimde ve dönüşümlü olarak işlenip geliştirildiği, çoğu kez sonat biçiminde yazılmış gelişme bölümü izler. Bu bölüm ağır tempoludur. Üçüncü bölüm me­nuet biçimindedir. Dördüncü ve son bölüm sonat biçiminde olmakla birlikte, neşeli ve hızlı temposuyla daha çok rondo'ya yakındır. Beethoven senfonilerinde menuet yerine, ge­ne canlı ve neşeli bir ritmi olan scherzo'yu (skertso) kullanmıştır

 

171
0
0
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
Yorum Yaz